Kaynak ve Maliye Bakanlığının 2023 bütçesi Çekim ve Bütçe Komisyonunda

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, enflasyonla savaş kapsamında bu yıl 276,8 milyar lira rüşvet gelirinden vazgeçtiklerini belirtti.

Nebati, TBMM Cazibe ve Bütçe Komisyonunda bakanlığı ile tutkun kuruluşlarının bütçelerine ilgili yaptığı sunumda, attıkları dinamik adımlarla amme maliyesini akva temeller üstüne nesir ettiklerini söyledi.

Bütçe disiplinini sürekli kuzuluk getirirken elde ettikleri kazanımları vatandaşların hizmetine sunduklarını tabir eden Nebati, “Küresel konuşu krizlerin, jeopolitik gerginliklerin ve salgın koşullarının yaşandığı yabansı durumlarda vatandaşlarımıza ve ekonomiye sağladığımız heveslendirme ve desteklere karşın bütçe disiplininden katiyen ödünleme vermedik, vermiyoruz, vermeyeceğiz.” diyerek konuştu.

Nebati, bu sene olumlu seyreden konuşu aktiviteyle alay malay ağırlıklı olarak gelir ve kazançlardan alınan bilavasıta vergilerin katkısıyla bütçe gelirlerinin ateş parçası aynı artma gösterdiğini dile getirerek, şöyle bitmeme etti:

“Bu yıl gaz ve cümbüş tüketimine yönelik sübvansiyonlara, içtimai kesimlere sağladığımız ilave desteklere, çalışanlar ve emeklilerimize yaptığımız ecir ve maaş artışlarına ve vazgeçtiğimiz kazanç gelirlerine karşın, merkezi yönetim bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının yüzdelik 3,4 adına gerçekleşmesini bekliyoruz. Ayrımsız dönemde bütçe açığının milli gelire oranının Japonya’birlikte yüzdelik 7,9, Fransa’birlikte yüzde 5,1, İngiltere’üstelik yüzde 4,3, Hindistan’birlikte yüzdelik 9,9 ve Çin’dahi yüzdelik 8,9 olması öngörülmektedir. Görüldüğü amacıyla ülkemiz bütçe performansıyla gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden pozitif ayrışmaya seçme alanda olduğu kabil bu alanda üstelik devam ediyor.”

Bakan Nebati, vatandaşları, esnafı, çiftçiyi ve gerekseme duyulan yekpare alanları desteklediklerini vurgulayarak, bu sene asgari ücrete kadar olan tutarları cemi çalışanlar için alacak dışı bırakarak 90,6 bilyon lira alacak gelirinden vazgeçtiklerini kaydetti. Bu süreçte atılmış vergisel adımları anlatan Bitkisel, “Enflasyonla mücadele kapsamında bu sene 276,8 milyar lira rüşvet gelirinden vazgeçmiş oluyoruz.” dedi.

“Hayatiyet tüketim desteği 4 milyon haneye çıkarılacak”

Vatandaşların gurur güçleri ve refahını artırmaya müteveccih idrak indirimlerine da dikkati çekici Bitkisel, vatandaşların bildirme anne harcamalarını de desteklediklerini söyledi. Bitkisel, hanelerde beğenilen katıksız gazda yüzdelik 80, elektrikte ise birinci kademede kısaca yüzde 50 sübvansiyon sağladıklarını anımsatarak, “2,1 milyon haneye 150 kilovatsaate kadar cıvıltı istihlak desteği sağlıyoruz. Hedefimiz bu desteğin 4 milyon haneye çıkarılmasıdır. Bu kapsamda, 2023 yılında Toplumsal Teavün ve Dayanışmayı Isteklendirme Fonuna 4,8 milyar liralık tutarında nesep ayrılması planlanmıştır.” diyerek konuştu.

Bitkisel, gaz desteği üzere birlikte 2023 yılında Toplumsal Teavün ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan 1,8 milyar teklik tutarında asıl ayrıldığını belirtti.

Nureddin Nebati, minimum ücret, kamu görevlileri ile emeklilere müteveccih maaş düzenlemelerine bile değinerek, “Topladığımız verginin temas lirasının vatandaşlarımıza tekrar hizmet adına dönmesini keşfetmek ve karşı terinin karşılığını verebilmek için işlerimizi yapmaya çaba ediyoruz.” ifadesini kullandı. Nebati, yatırıma, istihdama, üretime ve ihracata müteveccih tahaccüm odaklı vergisel destekleri da hareketli ayrımsız şekilde sunmaya bitmeme ettiklerini söyledi.

Araç dışı ekonomiyle mücadeleye müteveccih atılan adımlar için bile hikmet veren Nebati, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Rüşvet incelemelerinde sektörel ve fonksiyonel uzmanlaşma modeline geçerek yenilikçi denetim teknikleriyle mükellef haklarını önceleyen bire bir yaklaşımla denetimlerimizi sürdürüyoruz. 2023-2025 dönemini kapsayan Anahtar Dışı Ekonomiyle Uğraş Gösteri Planı’nı hayata geçireceğiz. INSIYAK sisteminin birlikte katkısıyla pusat dışı ekonomiyle mücadelede etkinliği artırıyoruz. Tümleşik Amme Mali Hile Enformatik Sistemiyle, eksiksiz süreçleri elektronik ortamda yürütüyoruz. Kağıt vesika kullanımını tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor ve bu konuda adımlarımızı sıkılaştırıyoruz. Amme harcamalarında artırım sağlanması ve amme alımlarının hesaplıca benzeri temelde gerçekleştirilmesi aynı özge hedefimiz olmuştur.”

Vekil Nebati, dünyanın sunu güvenilir pasaportunu üretir ağıl geldiklerini anlatarak, “Darphane ve Işaret Matbaası Umumi Müdürlüğü, yürüttüğü AR-GE çalışmalarıyla alay malay dünyanın sunma emniyetli pasaportunu üretir hale gelmiştir. Bunun amacıyla üstelik sınırlı dışından ayrımlı ülkelerden değişik talepler geliyor, Darphane, ilgili ülkelerle görüşmeler yaparak bu konuda şu anda bildirişim halinde.” ifadelerini kullandı.

Amme maliyesindeki disiplinli vakfe ve makbul etkin borçlanma politikaları neticesinde, Avrupa Birliği (DENIZ) tanımlı genel dümen borç stokunun milli gelire oranının 2021 yılında yüzdelik 41,8 olduğunu kaydeden Nebati, bu oranın, dayanıklı şerait ve enerji fiyatlarının geçen yıla bakarak iki katına derkenar olmasına karşın 2022 yılının ikinci çeyreğinde yüzdelik 39,3’e gerilediğini belirtti. Nebati, “DENIZ üyesi ülkelerde ise bu celal, ikinci çeyrek altın bakımından averaj yüzdelik 86 seviyesinde olup, 2022 yılsonunda Fransa’birlikte yüzde 112, Almanya’de yüzde 71 ve İtalya’üstelik yüzdelik 147 olması beklenmektedir.” dedi.

Stratejik ölçütlere dayalı ve makroekonomik dengeleri gözeten ayrımsız istikraz programı uygulandığını bile aktaran Bitkisel, 2020 yılı böylelikle 34 kamer, 2021 yılı böylecene ise 54 ay olan iç borçlanmanın sayı farkı vadesinin bu yılın teşrinievvel ayı itibarıyla 69 ayak tabanı büyüklüğünde yükseldiğini bildirdi. Bitkisel, sene başında yüzde 24,6 olan çakılı getirili Türk lirası cinsi çöz borçlanmanın averaj maliyetinin teşrinievvel ayında yüzde 10,9’a gerilediğine dikkati çekerek, “Namus Borcu stokunun ürem oranlarına karşı duyarlılığını hafifletmek amacıyla sabit faizli istikraz araçları yeğleme edilerek değişken faizli borçların payı azaltılmıştır. 2019-2021 döneminde toplanmış çöz borçlanmanın yüzde 38’i çakılı getirili Türk lirası cinsi senetler ile sağlanmışken bu yılın ev-ekim döneminde sabit getirili Türk lirası cinsi senetlerin payı yüzdelik 58’e yükselmiştir.” diyerek konuştu.

“Dış finansman olanaklarını değerlendiriyoruz”

Nureddin Nebati, vecibe stokunun yapısını düzeltmek amacıyla yetersiz içi borçlanmada döviz cinsi senetlerin payının azaltıldığını dile getirerek, bu çerçevede, 2022 yılında yurt içi döviz cinsi borçlanmaların azaltıldığını, Türk lirası cinsi borçlanmaya ciddiyet verildiğini söyledi.

Piyasa koşullarına tutkun olmakla alay malay, önümüzdeki yıl üstelik az ortamında döviz cinsi borçlanmanın payını azaltmaya bitmeme edeceklerini nâkil Nebati, “Kaynak ve Maliye Bakanlığı yerine lazım aracısız ister güvence sağlayarak akıllıca koşullarda aut finansman olanaklarını da değerlendiriyoruz. Ilk Teşrin kocaoğlan itibarıyla Hazne dümbelek ifa garantisi altında 1,2 bilyon dolar ve 1 milyar doları tahsisli girmek amacıyla, proje finansmanı amacıyla toplam 2,2 bilyon dolar tutarında dış finansman sağladık. Sağlanan finansman sağlık, tarım ve enerji sektörlerindeki projelerin desteklenmesi için kullandırılmaktadır.” diye konuştu.

Tek Hazne Kurumlar Hesabı Uygulamasıyla Hazine akça rezervinin güçlendirildiğini ve bütçeye katkı sağlandığını tamlayan Nebati, “Uygulama yardımıyla toplamda 50 bilyon lirayı aşan aynı asıl büyüklüğüne her maliyet olmaksızın ulaşılmış ve 12 milyar lirayı aşan büyüme geliriyle merkezi dalavere bütçesine yardım sağlanmıştır.” ifadesini kullandı.

Icra Vekili Nebati, Sayıştay marifetiyle Meclis’e verilen bakanlığının denetleme raporuna yönelik dahi hikmet verirken, raporda yer alan bulgulara ait müstelzim adımların atıldığını söyledi. Bitkisel, bazen bulgular konusunda ise yapılan işlemlerin halihazırda bulunan mevzuata akla yatkın olarak yürütüldüğünün değerlendirildiğini ve bu hususları Sayıştay ile benzeri araya gelerek sonuçlandıracaklarını aktardı.

“Güven Güvence Fonuna 7 milyar teklik aktarılacak”

Bakanlığının 2023 yılı bütün bütçe teklifinin 2,2 trilyon liralık olduğunu aktaran Bitkisel, şunları kaydetti:

“Nema hariç tutulduğunda bütçe teklifi 1,6 trilyon liralık olmaktadır. Bu teklifin kestirmece yüzdelik 1’ine tekabül eden 15,5 bilyon lira Bakanlığımız hizmetleri üzere kullanılacaktır. Bakanlığımızın bütçesinin ürem aut yaklaşık yüzdelik 99’luk kısmı olan 1,6 trilyon lirası ise değişik kamu idarelerinin hizmetlerinin finansmanı amacıyla ayrılmıştır. Bu kapsamda, Içtimai Asayiş Kurumuna 405 milyar liralık, mahalli idarelere verilen paylara 375,4 bilyon teklik, görüntü paylarına 117,4 bilyon teklik, yükseköğretim kurumlarına 127,9 bilyon liralık, kaldırılan Karye Hizmetleri Umumi Müdürlüğünün devredilen personelinin ücretleri ile köylerin altyapısının desteklenmesi için devlet hususi idarelerine 6,2 bilyon teklik, su, kanalizasyon ve altyapı desteklerine müteveccih 1,5 bilyon liralık, KİT’lere ve başka kamu sermayeli kuruluşlara 489,9 milyar teklik, bireysel emeklilik sistemi şevket katkısı ödemelerine 13,6 milyar liralık, Cesaret Güvence Fonuna 7 milyar liralık, ayrıksı giderlere 85 milyar liralık aktarılarak kullanılacaktır. Ürem harcamaları üzere ayrılan nesep tutarı ise 565,6 milyar liradır.”

(Bitti)

Share: