Prof. Dr. Tabiiyet Kolaylı: “Ülkemiz ayrımsız bal ülkesi”

Prof. Dr. Sevgi Kolaylı: “Ülkemiz bire bir bal ülkesi”

KTÜ Selen Literatür Fakültesi Kimya Bölümü Akademisyen Prof. Dr. Sadakat Kolaylı:

“Türkiye bal çeşitliliği itibarıyla bile dünyanın bildirme iyilerinden; Bizdeki büyüklüğünde bal çeşitliliği olan aynı bambaşka talih bulunmayan”

“Sabık sene yaklaşık 110 bin titrem bal üretilirken bu yıl daha hesap yapılmadı ama 150-200 bin titrem civarında bal ürettik”

“Türkiye’nin genelinde bal verimi efdal; Bu yıl bal üreticilerinin yüzü güldü”

“Bal ihracatımız giderek artıyor, alelhusus Ortadoğu ülkelerine Gündüz Feneri ülkelerine bal ihracatımız var”

TRABZON – Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Yazın Fakültesi Kimya Bölümü Akademisyen Prof. Dr. Tabiiyet Kolaylı, Türkiye’nin bal üretimi ve bal çeşitliliği bakımından dünyanın önde gelen ülkeleri ortada vadi aldığını belirterek bu mevsim bal üretimi açısından haddinden fazla bol geçtiğini söyledi.

Bu sene bal üretimi henüz kamu adına hesaplanmadığını fakat bu rakamın 150-200 bin ton seviyelerinde olduğunu tutum ettiklerini tamlayan Kolaylı, çabucak kestane balında hava şartlarından dolayı verimin bir iki olduğunu kaydetti.

Türkiye bulunduğu coğrafi konumundan yağlık Asya, Avrupa ve Afrika’nın mecmu bire bir intikal noktası olması dolayısıyla şanslı bitkiler coğrafyasına bilgili pozisyonda bulunduğunu rapor fail Kolaylı “Bu nedenle Türkiye hem bal üretimi hem dahi bal çeşitliliği bakımından dünyanın önde gelen ülkelerinden birisi. Bal üretimi bakımından birinci tam Çin, ikinci tam Hindistan üçüncü sırada üstelik Türkiye geliyor. Normalde geçen sene yaklaşık 110 bin titrem bal üretilirken bu sene henüz hesap yapılmadı ancak 150- 200 bin titrem civarında bal ürettik. 2022 yılı balcıların çokça mutlu olduğu bire bir sene. Çoğu bölgede bal verimi çok yüksekti elden kestane balında mahsul düşük oldu, o de Karadeniz Bölgesinin aşkın yağmur almasından kaynaklandı. Çünkü kestane balı kısaca 2 haftalık bir süreçte toplanıyor. O dönemde gâh bölgelerde çok baran olduğu amacıyla kestane balı verimi azaldı. Onun dışında hele Şark Küçük Asya Bölgesi Erzurum, Gümüşhane, Bayburt, Bingöl, Hakkari’ye akla yatkın gittiğimiz zaman bereketli miktarda bal verimi oldu. Daim arıcılarla angajman halindeyiz, üreticiler bu yıl bal üretimi itibarıyla bayağı memnunlar. Karadeniz Bölgesi, Doğu Küçük Asya Bölgesi bu sen yer bahtlı bölgelerden. Gerçekte Türkiye’nin genelinde bal verimi efdal, zımnında bu sene bal üreticilerinin yüzü güldü bu bakımdan haddinden fazla mutlular. Türkiye aynı bal ülkesi ve bal çeşitliliği itibarıyla de dünyanın sunu iyilerinden. Bizdeki büyüklüğünde bal çeşitliliği olan ayrımsız mutluluk namevcut” dedi.

“Anormal yavru kırıcı sargı var”

Türkiye’nin bal ihracatının her an arttığına özen çekici Prof. Dr. Merbutiyet Kolaylı, “Bal ihracatımız giderek artıyor, alelhusus Ortadoğu ülkelerine, Gündüz Feneri ülkelerine bal ihracatı var. Sahadan aldığımız bilgiler bile bunu destekliyor. Alelhusus mikro dışından orman gülü balını düz, kullanan ülkeler var. Gine sahadan aldığımız bilgilere bakarak mikro dışından çokça rica geldiği rapor ediliyor. Alelhusus Orman gülü balına (deli bal) bire bir bağlam var ancak bu ilginin sebebini biz hala çözemedik” diyerek konuştu.

Orman gülü balının yüzde 95 oranında Türkiye’üstelik üretildiğini vurgulayan Kolaylı, “Orman gülü balı, deli bal olarak dahi adlandırılıyor. Ekincilik ve Orman Bakanlığı satışı durduruldu. Orman gülü balı olarak ta acı bal yerine birlikte satılamıyor. Gördüğümüz kadarıyla bu balı halk altından çiçek balı diyerek çok alıp kullananlar var. Bizde esasen bu konuda dikkati kaplamak istiyoruz. Orman gülü balı dünyada yüzdelik 95 oranında Türkiye’üstelik üretiliyor. Türkiye menşeili bal. Bu bal, tıbbı bal olma potansiyeli haddinden fazla efdal. Hele yüksek gerilim hastalarının bu balı tüketebilir olması amma balla ilgili tam araştırma bulunmayan. Bu baldan kaynaklanan zehirlenmeler vakalar var, makaleler çokça yazılmış fakat bu balın tıbbı aynı bal kendisine kullanılma potansiyeli ile ilişkin araştırmalar mahdut” şeklinde konuştu.

“Anormal baldan umar yapalım kesinkes değerlendirelim”

Prof. Dr. Sevgi Kolaylı, akademik camiayı balla ait faaliyet yapılmasını tavsiye ettiklerini belirterek şunları söyledi:

“Veri insanlarına sesleniyorum; Türkiye’da onlarca eczacılık fakültesi var, farmakoloji birimleri var. Bu balı lütfen alıp değerlendirin. Bu baldan tılsım yapalım. Bizim özümüz bu bal. Gün Doğusu Karadeniz Bölgesi, Gün Batısı Karadeniz Bölgesi, Sarp’tan Kırklareli’yle kadar uzanan ayrıca orman gülü balı ya saf adına ya üstelik başka çiçeklere karışmış adına üretiliyor. Ama, yasaklanamaz zira orman altı tıpkısı nebat bu balın kıymetini bilemiyoruz. Eksiğimiz, tam say done elimizde namevcut. O yüzden akademik camiayı bu balla ilişik çalışma yapmasını kaynak ediyorum. Potansiyel Farkı düşürücü namına kullanılma potansiyeli efdal bizim da araştırmalarımız var bu konuda. İlaç olması amacıyla benzeri saf bileşiğin ya bile bireşimli bileşiğin Safha 1, Faz 2, Safha 3 çalışmalarının yapılması gerekiyor. Bu çalışmalara elan elan başlanılmadı kafa aşamasında çalışmalar. O bakımdan duygun akademisyenlerin bu konuya eğilmelerini nida ediyoruz. Ecnebi ülkelerde balı, baz kendisine kullanıyorlar, ballı şuruplar üretiliyor. Ayrıntılar için, erkân için, yaşlılar amacıyla gıda ulama maddesi yerine mütemmim tababet unsuru kendisine balı kullanıyorlar. bu haysiyetle bal tılsım yerine yardım maddesi adına kullanılıyor. Direk bal merhem diyemeyiz, buna tığ gıda yardım maddesi diyoruz.”

“Balın fiyatı arttıkça kalitesi artar, yanlış aynı düşünce”

Düzme bal üzerine kimi zaman kendilerine şikayetler geldiğini de hatırlatan Kolaylı, balın fiyatı arttıkça kalitesinin arttığı yönündeki düşüncenin kavisli olduğunu söyledi. Kolaylı, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“Düzme bal üzerine bize da arada sırada şikayetler geliyor. Genelde tüketiciler balı baktığım antlaşma bal düzme midir, değil midir? Elbette anlayabilirim? Balı koklamayla maatteessüf anlaşılmıyor çeşitli analizleri var. birkaç analizde değil mesala prolin değeri yüksekse bu bal kalitelidir. Müfit, prolin değeri yüksekse evet kalitelidir ancak yüzdelik beniz kalitelidir anlamına gelmiyor. Zira balın içine prolin birlikte katabiliyorlar. Nedeniyle balda ölçülen 10-15 kesim değişken var. O parametrelerin hepsinin kemometrik olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Bu yüzden bal kodeksine bakarak tespit edilen parametreler ölçüldüğü takdirde balın kaliteli olup olmadığı, sahte olup olmadığı analizlerle belirleme edilebiliyor. Tarım Bakanlığı musaddak ballar, ya da arıcıların haddinden fazla ongun bildiği güvendiği kimselerden aldıkları ballar kaliteli ballardır. Çok pahalıya satılan ballar Söz Gelişi kilogram fiyatı 2 bin 3 bin TL’ye satılan ballar çok nitelikli ballar diyemeyiz, bu birlikte bire bir matlup. Balın fiyatı arttıkça kalitesi artar, kavisli benzeri us. Mufassal yıllardır ballarla çalışıyorum rastgele periyot tıpkı derinti bal geliyor bize ama maatteessüf 150-200 TL’ye satılması gereken balı 2-3 bin TL’ye satabiliyorlar, bunları dahi görüyoruz. Yüksek fiyatlıdır diyerek bu bal çokça kalitelidir anlamı çıkmıyor. Tüketicilerin bu konuda üstelik uyanık olması gerekiyor. Anzer balı erdemli fiyatlara satılan bire bir incik. Anzer balının aynı bellik değeri oluşmuştur çok birkaç üretilen ayrımsız baldır. Ihtimal bu yıl ayrımsız ton iki ton üretilmiştir, bu sene biraz daha bol geçtiği üzere. Bu en kâm meselesi. Filhakika Anzer balı coğrafi işaretli olduğundan talepte aşkın olunca fiyatı otomatikman artıyor. Buna benzeri itirazımız yok, olabilir fakat ayrıksı çiçek ballarında bunu görüyorum 850 TL, bin TL, bin 500 TL’ye satılıyor.”

Share: